บุคลากรในระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน
(Emergency Medical Service System - EMSS)
บุคลากรต่างๆใน EMSS มีดังนี้
1. บุคลากรด่านหน้า (First Responder - FR)
2. เจ้าหน้าที่กู้ชีพขั้นพื้นฐาน (Emergency Medical Technician Basic - EMT-B)
3. เจ้าหน้าที่กู้ชีพขั้นกลาง (Emergency Medical Technician Intermediate - EMT-I)
4. เจ้าหน้าที่กู้ชีพขั้นสูง (Paramedic)
5. เจ้าหน้าที่สื่อสาร (Emergency Medical Dispatcher - EMD)
1. บุคลากรด่านหน้า (FR)
บุคลากรด่านหน้ามักจะเป็นบุคคลคนแรกๆที่จะได้พบผู้ป่วย อาจ
เป็นใครก็ได้ เช่น ตำรวจจราจร พนักงานดับเพลิง เจ้าหน้าที่รักษา
ความปลอดภัย เจ้าหน้าที่กู้ภัย หรืออาสาสมัครกู้ภัยต่างๆ
บุคลากรด่านหน้าจำเป็นต้องมีความรู้ด้านการช่วยเหลือผู้ป่วยฉุก
บุคลากรด่านหน้าจำเป็นต้องมีความรู้ด้านการช่วยเหลือผู้ป่วยฉุก
เฉินอยู่บ้างโดยเขาจะเป็นผู้ที่เข้าไปดูอาการของผู้ป่วยและรายงาน
ข้อมูลให้หน่วยกู้ชีพทราบถ้าต้องการรถพยาบาลระหว่างที่รถพยาบาล
เดินทางมาที่เกิดเหตุบุคลากรด่านหน้าจะไม่เคลื่อนย้าย
ผู้ป่วยโดยไม่จำเป็น แต่จะดูแลผู้ป่วย เช่น ถ้าไม่หายใจก็จะ
ทำการCPR ถ้ามีอาการบาดเจ็บก็จะทำการปฐมพยาบาลตามสมควร
ในประเทศไทย บุคลากรด่านหน้ามักจะเป็นภาระของอาสาสมัคร
ในประเทศไทย บุคลากรด่านหน้ามักจะเป็นภาระของอาสาสมัคร
กู้ภัยซึ่งมีอยู่เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะในกรุงเทพฯจะมีอาสา
สมัครหน่วยแพทย์กู้ชีวิตจำนวนหลายพันคนคอยทำหน้าที่ตรงนี้อยู่
และกระทรวงสาธารณสุขได้ทำการอบรมบุคลากรด่านหน้าขึ้นบ่อยครั้ง
โดยเนื้อหาหลักสูตรจะครอบคลุมการช่วยเหลือในภาวะฉุกเฉินเบื้องต้น แ
นะนำระบบ EMS ใช้เวลาประมาณ 4-5วันเพื่อพยายามผลักดันให้
เป็นส่วนหนึ่งของ EMSS
เป็นส่วนหนึ่งของ EMSS
2. เจ้าหน้าที่กู้ชีพขั้นพื้นฐาน (EMT-B)
เป็นบุคลากรหนึ่งใน EMSS มีความสามารถในระดับสูงกว่าFR
สามารถให้การช่วยเหลือในภาวะฉุกเฉินที่หลากหลายมากขึ้นได้ดีกว่า
เจ้าหน้าที่ EMT-B มักจะไปกับพร้อมกับรถพยาบาล โดยสามารถใช้
อุปกรณ์ในการ ยึดตรึงผู้บาดเจ็บ (immobilization) และการเคลื่อนย้าย
ผู้ป่วยด้วยวิธีต่างๆสำหรับหลักสูตร EMT-B ที่กระทรวงสาธารณสุข
ทดลองผลิตออกมานั้นประกอบด้วยการอบรมในหัวข้อต่างๆ
มีการปูพื้นฐานทางด้านการแพทย์ด้านกายวิภาคและศึกษาระบบต่างๆ
ในร่างกาย มีการอบรมการช่วยเหลือต่างๆ ที่กระทำภายนอกร่างกาย
(Basic Life Support - BLS) รวมทั้งการช่วยทำคลอดและทราบขั้นตอนของ
EMT-I หรือ Paramedic ในการทำการช่วยเหลือเชิงรุก(Advance Life
Support - ALS) ได้เพื่อให้สามารถช่วยเหลือบุคลากรเหล่านั้นใส่ท่อช่วยหายใจ
(Endotracheal Intubation) และให้น้ำเกลือ (Starting IV)ได้สำหรับหลักสูตร
EMT-B ของกระทรวงสาธารณสุขนั้น มีระยะเวลาการอบรมทั้งหมดจำนวน
110 ชั่วโมง ใช้ระยะเวลา 1เดือนเต็ม รวมทั้งมีการฝึกภาคปฏิบัติในห้องฉุกเฉิน
ของโรงพยาบาลภายใต้การกำกับของแพทย์และพยาบาล
3. เจ้าหน้าที่กู้ชีพขั้นกลาง (EMT-I)
EMT-I จะมีความสามารถมากกว่า EMT-B โดยสามารถทำ
การช่วยเหลือ ระดับ ALS ได้บางอย่าง เช่น การกระตุ้นหัวใจ
ด้วย defibrillation อัตโนมัติ (แต่ต้องได้รับการอนุมัติจาก
แพทย์เสียก่อน)
มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้เริ่มผลิต EMT-I มาตั้งแต่ปี 2537
โดยใช้หลักสูตรของ สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการ
สาธารณสุขสิรินธร โดยผลิตนักศึกษารุ่นแรกในปี 2539 ผลิต
รุ่นละ 16 คน ปัจจุบันมีนักศึกษาจบหลักสูตรดังกล่าว ออกมา
แล้ว 3 รุ่น และได้บรรจุเป็นเจ้าหน้าที่กู้ชีพ โดยใช้ตำแหน่ง
ข้าราชการ เจ้าพนักงานสาธารณสุขชุมชนประจำสาธารณสุข
จังหวัดต่างๆ
เป็นบุคลากรหนึ่งใน EMSS มีความสามารถในระดับสูงกว่าFR
สามารถให้การช่วยเหลือในภาวะฉุกเฉินที่หลากหลายมากขึ้นได้ดีกว่า
เจ้าหน้าที่ EMT-B มักจะไปกับพร้อมกับรถพยาบาล โดยสามารถใช้
อุปกรณ์ในการ ยึดตรึงผู้บาดเจ็บ (immobilization) และการเคลื่อนย้าย
ผู้ป่วยด้วยวิธีต่างๆสำหรับหลักสูตร EMT-B ที่กระทรวงสาธารณสุข
ทดลองผลิตออกมานั้นประกอบด้วยการอบรมในหัวข้อต่างๆ
มีการปูพื้นฐานทางด้านการแพทย์ด้านกายวิภาคและศึกษาระบบต่างๆ
ในร่างกาย มีการอบรมการช่วยเหลือต่างๆ ที่กระทำภายนอกร่างกาย
(Basic Life Support - BLS) รวมทั้งการช่วยทำคลอดและทราบขั้นตอนของ
EMT-I หรือ Paramedic ในการทำการช่วยเหลือเชิงรุก(Advance Life
Support - ALS) ได้เพื่อให้สามารถช่วยเหลือบุคลากรเหล่านั้นใส่ท่อช่วยหายใจ
(Endotracheal Intubation) และให้น้ำเกลือ (Starting IV)ได้สำหรับหลักสูตร
EMT-B ของกระทรวงสาธารณสุขนั้น มีระยะเวลาการอบรมทั้งหมดจำนวน
110 ชั่วโมง ใช้ระยะเวลา 1เดือนเต็ม รวมทั้งมีการฝึกภาคปฏิบัติในห้องฉุกเฉิน
ของโรงพยาบาลภายใต้การกำกับของแพทย์และพยาบาล
3. เจ้าหน้าที่กู้ชีพขั้นกลาง (EMT-I)
EMT-I จะมีความสามารถมากกว่า EMT-B โดยสามารถทำ
การช่วยเหลือ ระดับ ALS ได้บางอย่าง เช่น การกระตุ้นหัวใจ
ด้วย defibrillation อัตโนมัติ (แต่ต้องได้รับการอนุมัติจาก
แพทย์เสียก่อน)
มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้เริ่มผลิต EMT-I มาตั้งแต่ปี 2537
โดยใช้หลักสูตรของ สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการ
สาธารณสุขสิรินธร โดยผลิตนักศึกษารุ่นแรกในปี 2539 ผลิต
รุ่นละ 16 คน ปัจจุบันมีนักศึกษาจบหลักสูตรดังกล่าว ออกมา
แล้ว 3 รุ่น และได้บรรจุเป็นเจ้าหน้าที่กู้ชีพ โดยใช้ตำแหน่ง
ข้าราชการ เจ้าพนักงานสาธารณสุขชุมชนประจำสาธารณสุข
จังหวัดต่างๆ
4. เจ้าหน้าที่กู้ชีพขั้นสูง (Paramedic)
Paramedic สามารถให้การช่วยเหลือในระดับสูงที่สุดใน EMSS
โดยจะสามารถให้การช่วยเหลือเชิงรุก (ALS)ได้ในสภาวะแวดล้อมนอก
โรงพยาบาล(pre-hospital care)ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าทำได้ดีกว่าแพทย์
เพราะแพทย์ทั่วๆ ไปไม่เคยรักษาคนไข้ในสภาวะแวดล้อมนอกโรงพยาบาล
มาก่อน ซึ่งกล่าวได้ว่าต่างจากสภาพแวดล้อมภายในโรงพยาบาลอย่างมาก
ตัวอย่างเช่น ความไม่พร้อมของแสงไฟ และมีเสียงรบกวนที่ดังจากยวดยานบนถนน
ตลอดเวลาทำให้ฟังเสียงชีพจรไม่ได้ยิน Paramedic สามารถให้การรักษาคนไข้โดย
การให้น้ำเกลือ, ให้ยาฉีดเข้ากล้ามเนื้อ และฉีดเข้าหลอดเลือดดำ,
ให้การกระตุ้นหัวใจด้วยไฟฟ้าทั้งนี้ต้องอยู่ภายใต้ขั้นตอน protocol
ของศูนย์บัญชาการที่มีหัวหน้าแพทย์(Medical Director)กำกับอีกทีหนึ่ง
ตามที่ได้ตกลงกันเอาไว้
ซึ่งในขณะนี้ประเทศไทยยังไม่มี paramedicที่เกิดขึ้นจากหลักสูตรอบรม
เพื่อการนี้โดยเฉพาะ หลักสูตรอยู่ในขั้นเตรียมการโดยกระทรวงสาธารณสุข
ในแผนคาดว่าจะอบรมต่อยอดจาก EMT-I ที่ผลิตโดยสถาบันพระบรมราชชนก
วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร
5. เจ้าหน้าที่สื่อสาร (EMD)
บุคลากรที่ได้รับการอบรมขึ้นพิเศษเพื่อทำหน้าที่รับโทร
ศัพท์ขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทางการแพทย์ สามารถซัก
ถามรายละเอียดอาการผู้ป่วยให้คำแนะนำในการช่วยเหลือ
เบื้องต้นก่อนที่จะประสานงานเพื่อส่งรถพยาบาลออกไปใน
ที่เกิดเหตุ โดยทั่วไป EMD จะใช้เทคนิคในการถามอาการ
ผู้ป่วยอย่างเป็นขั้นตอน และจะมีสมุดคู่มือเป็นขั้นตอน
(flow chart) เพื่อช่วยในการสอบถามและให้คำแนะนำต่างๆ
ในประเทศไทยยังไม่มีการจัดตั้ง EMDอย่างเป็นทางการ
ปัจจุบันใช้เจ้าหน้าที่วิทยุประจำศูนย์กู้ชีพเป็นผู้รับโทรศัพท์
และประสานงานผ่านหัวหน้าแพทย์ (Medical Director)
เป็นหลัก หรือบางแห่งจะใช้พยาบาลห้องฉุกเฉินเป็นผู้รับ
โทรศัพท์และประสานงานกับศูนย์วิทยุอีกทีหนึ่ง
Paramedic สามารถให้การช่วยเหลือในระดับสูงที่สุดใน EMSS
โดยจะสามารถให้การช่วยเหลือเชิงรุก (ALS)ได้ในสภาวะแวดล้อมนอก
โรงพยาบาล(pre-hospital care)ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าทำได้ดีกว่าแพทย์
เพราะแพทย์ทั่วๆ ไปไม่เคยรักษาคนไข้ในสภาวะแวดล้อมนอกโรงพยาบาล
มาก่อน ซึ่งกล่าวได้ว่าต่างจากสภาพแวดล้อมภายในโรงพยาบาลอย่างมาก
ตัวอย่างเช่น ความไม่พร้อมของแสงไฟ และมีเสียงรบกวนที่ดังจากยวดยานบนถนน
ตลอดเวลาทำให้ฟังเสียงชีพจรไม่ได้ยิน Paramedic สามารถให้การรักษาคนไข้โดย
การให้น้ำเกลือ, ให้ยาฉีดเข้ากล้ามเนื้อ และฉีดเข้าหลอดเลือดดำ,
ให้การกระตุ้นหัวใจด้วยไฟฟ้าทั้งนี้ต้องอยู่ภายใต้ขั้นตอน protocol
ของศูนย์บัญชาการที่มีหัวหน้าแพทย์(Medical Director)กำกับอีกทีหนึ่ง
ตามที่ได้ตกลงกันเอาไว้
ซึ่งในขณะนี้ประเทศไทยยังไม่มี paramedicที่เกิดขึ้นจากหลักสูตรอบรม
เพื่อการนี้โดยเฉพาะ หลักสูตรอยู่ในขั้นเตรียมการโดยกระทรวงสาธารณสุข
ในแผนคาดว่าจะอบรมต่อยอดจาก EMT-I ที่ผลิตโดยสถาบันพระบรมราชชนก
วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร
5. เจ้าหน้าที่สื่อสาร (EMD)
บุคลากรที่ได้รับการอบรมขึ้นพิเศษเพื่อทำหน้าที่รับโทร
ศัพท์ขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทางการแพทย์ สามารถซัก
ถามรายละเอียดอาการผู้ป่วยให้คำแนะนำในการช่วยเหลือ
เบื้องต้นก่อนที่จะประสานงานเพื่อส่งรถพยาบาลออกไปใน
ที่เกิดเหตุ โดยทั่วไป EMD จะใช้เทคนิคในการถามอาการ
ผู้ป่วยอย่างเป็นขั้นตอน และจะมีสมุดคู่มือเป็นขั้นตอน
(flow chart) เพื่อช่วยในการสอบถามและให้คำแนะนำต่างๆ
ในประเทศไทยยังไม่มีการจัดตั้ง EMDอย่างเป็นทางการ
ปัจจุบันใช้เจ้าหน้าที่วิทยุประจำศูนย์กู้ชีพเป็นผู้รับโทรศัพท์
และประสานงานผ่านหัวหน้าแพทย์ (Medical Director)
เป็นหลัก หรือบางแห่งจะใช้พยาบาลห้องฉุกเฉินเป็นผู้รับ
โทรศัพท์และประสานงานกับศูนย์วิทยุอีกทีหนึ่ง

ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น